محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
47
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
ظهور اين معجزه در اندلس كه بيش از نيم قرن همه فتنه و آشوب بود جلوهء ديگر داشت . اسپانيا در سايهء دولت ضعيف امراى طوايف كه خود گرفتار تفرقه و جنگهاى داخلى بودند رنج فراوان برد . مسيحيان به يكيك شهرها چنگ مىافكندند و قتل و تاراج مىكردند تا آنجا كه پس از اندك مدتى اسپانياى مسيحى دولتهاى طوايف را در تصرف خود آورد و اندلس به دست دشمن هميشگى خود افتاد و در شهرهايى كه به تصرف آنان در مىآمد نور اسلام روى به خاموشى نهاد . يوسف بن تاشفين در چنين موقعيتى ظهور كرد و سپاه مرابطى خويش به اندلس آورد و به آن وضع دردناك پايان داد و در كالبد اسپانياى مسلمان جان تازه دميد . سپس خود دولتهاى امراى طوايف را برافكند و بر سراسر اندلس بسط قدرت داد و وحدت از دست رفته را به آن بازگردانيد . غلبه مرابطين با آنكه بعدها براى مردم اسپانيا تحمل ناپذير شد و اسپانياييها تسلط بربرها را برنمىتافتند ولى خود سبب رهايى اسپانيا از چيرگى مسيحيان گرديد . بدينگونه يوسف بن تاشفين توانست در مدت نيم قرن يكپارچگى مغرب و اسپانيا و اتحاد مغرب و اسپانيا را تأمين كند و آن دو دولت عظيم اسلامى را در سايهء دولت بزرگ مرابطين جاى دهد . چون يوسف بن تاشفين بمرد دولت بزرگ مرابطين در دو بخش اسپانيا و مغرب بنا به قول مورخان كشورى استوار بود با سپاهى گران و سلطهاى قاهر و اموالى وافر « 1 » . اما اين دولت عظيم على رغم قدرت و استوارى و رفاه و آسايشى كه در آن حكمفرما بود ، ديرى نپاييد كه دستخوش سستى و زوال گرديد . چون يوسف روى در نقاب خاك كشيد ، دولت مرابطين نيز بزرگترين سرداران و حاميان خويش از دست داد و ما به ذكر سرگذشت آن خواهيم پرداخت .
--> ( 1 ) . ابن الخطيب ، از ابن عذارى در الاحاطه و در شرح حال على بن يوسف ( نسخهء اسكوريال ، برگ 292 )